| |
Polen, bal arısı kolonilerinden polen tuzağı adı verilen ve çok
basit yapıdaki düzeneklerle alınır. Kovana monte ediliş yerine
ve yapısına göre çok değişik tipte polen tuzakları
geliştirilmiştir. Tuzaklar basit, kullanışlı ve maliyeti düşük
olmalıdır. Tuzaklar, işçi arıların bacak, kanat ve diğer
organlarına zarar vermeyecek özellikte olmalıdır. Polen tuzağı,
kovana dışarıdan herhangi bir yük taşımayan bir işçi arının
içerisinden kolayca geçebileceği büyüklükte gözenekleri bulunan
bir ızgara levhadır. Levhanın göz çapı büyüklüğü polenin hasat
edilmesinde önemlidir.
Göz çapı büyüklüğü arı ırklarına göre değişmekle birlikte
ortalama 5 mm’dir. İşçi arı polen yükü ile kovana döndüğünde
ızgaradan geçerken polen yükleri bacakları üzerinden tuzağa
düşer ve polen birikme bölmesine dökülür.
Polen birikme kapları
güneş ışıklarına, yağış ve rüzgarlara karşı korunaklı yerde
olmalıdır. Tuzak akşam üzerleri kovana konulmalı ve diğer gün
ortasına doğru alınmalıdır. Polen tuzaklarının sabah saat 8 ile
12 arasında açık tutulması kovan sağlığı açısından önemlidir.
Bir arı kolonisinde polen üretimi amacıyla bir arıcılık sezonu
boyunca üç hafta yararlanılır.Aksi takdirde koloni gıda
yetersizliği ile karşılaşabilir.
Özellikle arıcılık sezonunun başında ve uzun süre kullanılır ise
koloni yeterli işçi arı populasyonu oluşturamaz. Tuzaklar
arıların yoğun çiçek tozu buldukları dönemde
kullanılmalıdır.Polenin Kurutulması Soğutucu imkanlarının
olmadığı koşullarda, kovandan toplanan polen doğrudan güneş
ışığı almayan, temiz ve havalandırma imkanı olan bir odaya
serilen temiz ve pamuklu bir bez üzerine, en çok 2 cm
kalınlığında yayılmalı ve kısmen kurutulması sağlanmalıdır.
Önceki yıllarda güneşte kurutma kabul edilir bir yaklaşım olarak
görülmüş olmasına rağmen bu şekilde kurutmanın polenin vitamin
içeriğinde yıkıcı bazı zararlara neden olduğu saptandıktan sonra
bu yöntemden vazgeçilmiştir
Arı Polen Üretiminde Kurutma
Kurutulmuş polenlerin
nem içeriği %6-8 olmalıdır. Bu sınırın üstü polenin bozulmasına,
altı ise polenin besin değerinin azalmasına neden olur (İnci,
1999). Polenin kurutulması esnasında, ısı kontrolü termostat ile
yapılabilen kurutma dolapları kullanılmalı ve kurutma ısısı
36-45°C’ler arasında olmalıdır. Kurutma sonrası polenler 0,5
mm’lik elek ile elenerek kırıntılarından temizlenmeli ve bir
hava üfl eyicisi ile savrularak hafif olan yabancı maddelerinden
temizlenmelidir. Temizleme işleminden sonra polenler 5 kg’lık
naylon torbalara doldurulur. Torbaların boş olan kısımları CO2
ile doldurulmak suretiyle polen içindeki havanın çıkarılması
sağlanmalıdır. Bu işlem sonrasında oda sıcaklığında depolanan
polenler içinde bulunabilecek güve kelebeği ve benzeri
zararlılara ait yumurtalardan çıkabilecek larvalar CO2 ile
boğulup öleceğinden zarar veremeyecek ve polenler uzun süre
bozulmadan saklanabilecektir (Alataş, 1995). Kurutulan ve
temizlenen polen oda sıcaklığında 1-2 ay, 5°C’da 1 yıl, -15°C’da
ise uzun yıllar besin değerinde önemli bir kayıp olmadan
muhafaza edilebilmektedir. Polenler koyu renkli cam kaplar
içinde, ışıksız ve serin yerlerde depolanmalıdır.
|
|
